O Festiwalu
Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych to najważniejsze w Polsce wydarzenie poświęcone autentycznemu folklorowi muzycznemu. Od początku jego ideą jest ochrona, dokumentowanie i popularyzacja tradycyjnej kultury ludowej oraz wyłanianie i nagradzanie najwybitniejszych wykonawców tradycyjnego folkloru muzycznego.
Festiwal jest jedynym wydarzeniem w kraju, podczas którego prezentowany jest repertuar in crudo – w jego oryginalnej, nieprzetworzonej formie, zgodnej z lokalnymi tradycjami wykonawczymi.
Od 2023 roku głównym organizatorem Festiwalu jest Centrum Spotkania Kultur w Lublinie, które odpowiada za przygotowanie i realizację wydarzenia we współpracy z partnerami oraz środowiskiem twórców ludowych.
Przez sześć dekad Festiwal wypracował unikalny system dokumentowania regionalnego repertuaru, stylów śpiewu i muzykowania, gwar oraz gry na tradycyjnych instrumentach ludowych. W opinii etnomuzykologów, folklorystów i badaczy kultury jest jednym z najważniejszych wydarzeń służących ochronie niematerialnego dziedzictwa kulturowego w Polsce.
Historia i misja
Od ponad 60 lat Festiwal stanowi miejsce spotkania najwybitniejszych artystów ludowych z całego kraju. Dzięki eliminacjom organizowanym niemal we wszystkich województwach prezentuje najbardziej wartościowych wykonawców reprezentujących autentyczne tradycje swoich regionów.
Jego misją jest ochrona, przegląd, ocena, dokumentacja oraz popularyzacja tradycyjnego repertuaru, stylu śpiewu i muzykowania, zachowania gwar regionalnych oraz gry na unikalnych instrumentach ludowych. Festiwal nie tylko dokumentuje zanikające zjawiska kultury tradycyjnej, ale także stwarza warunki do ich dalszego przekazywania i twórczego rozwijania.
Szczególne miejsce zajmuje konkurs „Mistrz i Uczeń”, którego celem jest wspieranie międzypokoleniowego przekazu tradycji poprzez naukę śpiewu i muzykowania bezpośrednio od wiejskich mistrzów.
Konkurs
Festiwal ma formę ogólnopolskiego konkursu. Uczestnicy wyłaniani są podczas eliminacji organizowanych niemal we wszystkich województwach, a ich występy ocenia profesjonalne jury złożone z etnomuzykologów, etnologów, etnolingwistów, folklorystów oraz regionalistów.
Nagrody przyznawane są w kategoriach:
- kapele ludowe,
- zespoły śpiewacze,
- śpiewacy,
- instrumentaliści,
- Mistrz i Uczeń.
Najlepsi wykonawcy otrzymują prestiżowe statuetki Baszty, nagrody finansowe oraz dyplomy.
Festiwal to nie tylko konkurs
Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych to również bogaty program wydarzeń towarzyszących. W jego ramach odbywają się koncerty, widowiska obrzędowe, Ogólnopolskie Seminarium Folklorystyczne oraz spotkania poświęcone tradycyjnym obrzędom, strojom i zwyczajom.
Integralną częścią Festiwalu jest Klub Festiwalowy, w którym organizowane są warsztaty śpiewu tradycyjnego, tańca i rękodzieła ludowego, spotkania z wybitnymi muzykantami, śpiewakami i twórcami ludowymi oraz cieszące się dużym zainteresowaniem potańcówki z nauką tańców z różnych regionów Polski.
Ważnym elementem wydarzenia są Ogólnopolskie Targi Sztuki Ludowej – największe tego typu targi w Polsce. Bierze w nich udział około 80 najwybitniejszych twórców ludowych, członków Stowarzyszenia Twórców Ludowych, którzy prezentują swoje wyroby na około 30 specjalnie przygotowanych stoiskach. Część twórców prowadzi również pokazy tradycyjnych technik wykonawstwa i warsztaty, umożliwiając odwiedzającym bezpośredni kontakt z żywym dziedzictwem kulturowym.
Festiwal stanowi również ważną przestrzeń dla badań naukowych i dokumentacji polskiego folkloru muzycznego. Od wielu lat wydarzenie dokumentowane jest przez badaczy, a profesjonalne nagrania realizują m.in. Polskie Radio oraz Radio Lublin.
Dziedzictwo
Ogólnopolski Festiwal Kapel i Śpiewaków Ludowych wraz z Ogólnopolskimi Targami Sztuki Ludowej został wpisany na Krajową Listę Dobrych Praktyk na Rzecz Ochrony Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego, co potwierdza jego wyjątkową rolę w ochronie, dokumentowaniu i przekazywaniu polskich tradycji ludowych kolejnym pokoleniom.
Organizatorzy i partnerzy
Głównym organizatorem Ogólnopolskiego Festiwalu Kapel i Śpiewaków Ludowych jest Centrum Spotkania Kultur w Lublinie.
Festiwal jest finansowany ze środków Samorządu Województwa Lubelskiego oraz Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego i Narodowego Instytutu Kultury i Dziedzictwa Wsi.
Partnerem wydarzenia jest Stowarzyszenie Twórców Ludowych.
Edycje festiwalu:
